Paglisan sa tsina posts

Daryl Finished review our lessons, time to read "Paglisan sa Tsina" haha :D
6 months ago
Jefferson "Alamat ng Waling-Waling" hanggang "Paglisan sa Tsina" http://baitang7.files.wordpress.com/2012/07/learning-package-baitang-7-ikalawang-markahan-part-3.pdf baitang7.files.wordpress.com
7 months ago
Chessy 2nd Qtr.: "Alamat ng Waling-Waling" hanggang "Paglisan sa Tsina"
7 months ago
Micah Nemo, ang Batang Papel ni Rene O. Villanueva Si Nemo ay isang batang yari sa ginupit na diyaryo. Pinunit-punit, ginupit-gupit saka pinagdikit-dikit, si Nemo ay ginawa ng mga bata para sa isang proyekto nila sa klase. Ngayo’y bakasyon na. Si Nemo’ Read more ...
y naiwang kasama ng ibang papel sa silid. Nakatambak siya sa bunton ng mga maalikabok na polder at enbelop. Isang araw, isang mapaglarong hangin ang nanunuksong umihip sa silid. Inilipad niya sa labas si Nemo. Nagpalutang-lutang sa hangin si Nemo. Naroong tumaas siya; naroong bumaba. Muntik na siyang sumabit sa mga sanga ng aratiles. Nang mapadpad siya sa tabi ng daan, muntik na siyang mahagip ng humahagibis na sasakyan. Inangilan siya ng dyip. Binulyawan ng kotse. At sininghalan ng bus. Mabuti na lamang at napakagaan ni Nemo. Nagpatawing-tawing siya sa hangin bago tuluyang lumapag sa gitna ng panot na damo sa palaruan. Nakahinga nang maluwag si Nemo. Ngunit nagulantang siya sa dami ng nagtatakbuhang paa na muntik nang makayapak sa kaniya. Naghahabulan ang mga bata at kay sasaya nila! Araw-araw, tuwing hapon, pinanonood ni Nemo ang mga naglalarong bata. Inggit na inggit siya sa kanila. Tuwing makikita niya ang mga bata sa palaruan, gustong-gusto rin niyang maging isang tunay na bata. “Gusto kong tumawa tulad ng totoong bata! Gusto kong tumakbo tulad ng totoong bata! Gusto kong maghagis ng bola tulad ng totoong bata!” Sabi nila, kapag may hiniling ka raw na gusto mong matupad, kailangang sabihin mo ito sa pinakamalayong bituin sa langit. Kaya isang gabi, matiyagang nagbantay sa langit si Nemo. Hinintay niya ang paglabas ng pinakamalayong bituin. At nang makita niya ito, sinabi niya ang kaniyang hiling. “Bituin, bituin, tuparin ngayon din Ako’y gawing isang batang masayahin!” Pumikit nang mariin na mariin si Nemo. Naramdaman niyang parang umiikot ang paligid at nagkakagulo ang mga busina ng sasakyan. Totoong bata na si Nemo! Pagdilat niya’y kasama na niya ang kaniyang totoong Tatay na walang trabaho, at totoong Nanay na payat na payat, at walong totoong kapatid na ang ingay-ingay sa isang masikip, makipot, at tagpi-tagpi pero totoong bahay. “’Wag kayong tatamad-tamad,” sigaw ng kaniyang totoong tatay. “Magtrabaho kayo!” Kaya napilitang tumakbo si Nemo palabas ng bahay. Palakad-lakad si Nemo sa kalye. Hindi niya pansin ang mga humahagibis na bus. Hindi niya pansin ang mga humahagibis na dyip. Isip siya nang isip kung paano makakatulong sa kaniyang totoong pamilya. Kahit bata pa, napilitang maghanapbuhay si Nemo. Sa umaga’y nagtinda siya ng sampagita at humahabol-habol sa mga kotse. Pagod na pagod si Nemo araw-araw. Pakiramdam niya, pabilis nang pabilis ang kaniyang pagtanda. Kaya naisipan niyang pumasok sa eskuwela. Sumilip siyang muli sa paaralang pinanggalingan niya. Pero dahil marumi ang kaniyang suot at wala siyang sapatos, inirapan lang si Nemo ng libro. “Hindi ka bagay dito!” sabi ng libro. “Ang baho-baho mo!” Nagalit din sa kaniya ang mesa. “Ang dumi-dumi mo!” sinigawan din siya ng pisara. “Alis diyan!” Kaya napilitang tumakbo si Nemo. Nagtatakbo siya nang nagtatakbo hanggang sa gilid ng dagat. Sinabi ni Nemo ang problema niya sa dagat pero naghikab lang ito. At kahit ang alon na puno ng layak ay nagtakip ng ilong nang maamoy siya. “’Wag mo nang dagdagan ang basura dito!” sigaw nito kay Nemo. Malungkot na naglakad-lakad si Nemo. At sa maraming kalye ng marusing na lungsod, sa bawat sulok ay may nakita siyang mga batang-kalye. May nagbebenta ng sampagita. May nagtitinda ng sigarilyo at diyaryo habang maliksing sumasabit-sabit sa mga sasakyan. May mga kalbo, galisin, at palaboy na yakap-yakap ang supot na plastik na kapag sinisinghot nila ay parang nagguguhit sa kanilang mukha ng mangmang na ngiti. May mga batang butuhan ang binti at malamlam ang mata na akay-akay ng matatatandang puti na parang kislap ng balisong ang kislap ng mata. “Kay dami-dami palang batang kalye,” naisip ni Nemo. Kung gabi, kung halos hindi umihip ang mapanuksong hangin, ang mga batang kalye ay nagtitipon-tipon sa parke na may monumento ng bayaning may kipkip na libro. Tumatakbo sila. Naglulundagan. Nagbibiruan. Naghahagikgikan. Pero napansin ni Nemo na walang taginting ang kanilang halakhak. Parang pumanaw na ang kislap sa sulok ng kanilang mata. Sumama si Nemo sa iba pang batang lansangan. Nagtipon-tipon sila sa isang bahagi ng parke. At sa dilim ng gabi, nagsimula silang maglaro at magkantahan. Nalaman ni Nemo na marami palang batang tulad niya. Mga batang lansangan, mga batang kailangang maghanapbuhay dahil sa kahirapan. Tinipon ni Nemo ang iba pang batang lansangan. Nang magkuwentuhan sila, nalaman nilang pare-pareho pala ang kanilang gusto: mapagmahal na magulang, maayos na tahanan, masayang paaralan, at sapat na pagkain. Ipinagtapat ni Nemo ang lihim na kaniyang natuklasan. Matutupad ang anumang pangarap kapag hiniling sa pinakamalayong bituin. Sabay-sabay silang tumingala sa pinakamalayong bituin sa langit at hiniling nila ang lahat ng ito. “Bituin, bituin, tuparin ngayon din Lahat kami’y gawing batang masayahin.” Sa isang iglap, lahat sila ay naging batang papel. Inilipad sila ng hangin. Kay gaan-gaan ng kanilang pakiramdam. Kay saya-saya nila dahil malayo na sila sa magulong pamilya, malupit na eskuwela, at maingay na kalsada. Nagtaka ang mga taong nakakita sa palutang-lutang na mga batang papel. Marami ang naawa sa kanila. Pero ang hindi nila alam, mas maligaya na ngayon ang mga batang papel, gaya ni Nemo, kaysa mga totoong bata na kailangang makibaka at mabuhay sa malupit na kalsada. Mabangis na lungsod - Efren R. Abueg Sadyang may mga taong malupit at mapang-api. Kung sino pa ang mahina at aba, siya pang kinakaya-kaya. Ang gabi ay mabilis na lumatag sa mga gusali, lumagom sa malalaki't maliliit na lansangan, dumantay sa mukha ng mga taong pagal, sa mga taong araw-araw ay may bagong lunas na walang bias. Ngunit ang gabi ay waring manipis na sutla lamang ng dilim na walang lawak mula sa lupa hanggang sa mga unang palapag ng mga gusali. Ang gabi sa kalupaan ay ukol lamang sa dilim sa kalangitan sapagkat ang gabi sa kalupaan ay hinahamig lamang ng mabangis na liwanag ng mga ilaw-dagitab. Ang gabi ay hindi napapansin ng lalabindalawahing taong gulang na si Adong. Ang gabi ay tulad lamang ng pagiging Quiapo ng pook na iyon. Kay Adong, ang gabi'y naroroon, hindi dahil sa may layunin sa pagiging naroroon, kundi dahil sa naroroon katulad ng Quiapo. Sa walang muwang na isipan ni Adong, walang kabuluhan sa kanya kung naroon man o wala ang gabi- at ang Quiapo. Ngunit isang bagay ang may kabuluhan kay Adong sa Quiapo. Alisin na ang nagtatayugang gusali roon, alisin na ang bagong lagusan sa ilalim ng lupa, alisin na ang mga tindahang hanggang sa mga huling oras ng gabi'y mailaw at mabawasan ang mga taong pumapasok at lumalabas doon, dahil sa isang bagay na hinahanap sa isang marikit na altar. Sapagkat ang simbahan ay buhay ni Adong. Kung ilang hanay ang mga pulubing naroroon at mga nagtitinda ng tiket ng suwipistek, ng kandila, ng kung anu-anong ugat ng punongkahoy at halaman. As sa mga hanay na iyon ay nakatunghay ang simbahan, naawa, nahahabag. At nakatingala naman ang mga hanay na iyon, kabilang si Adong. Hindi sa simbahan kundi sa mga taong may puso pa upang dumukot sa bulsa at maglapag ng konting barya sa maruruming palad. Mapapaiyak na si Adong. Ang tingin niya tuloy sa mga ilaw-dagitab ay parang mga piraso ng apoy na ikinakalat sa kalawakan.Kangina pa siyang tanghali sa loob ng marusing na bakuran ng simbahan, nagsawa na ang kanyang mga bisig sa wala pang tunog ng katuwaan. Bagkus ang naroon ay bahaw na tunog ng babala. Babalang ipinararamdam ng pangangalam ng kanyang sikmura at sinasapian pa ng takot na waring higad na gumagapang sa kanyang katawan. "Mama... Ale, palimos na po." Ang maraming mukhang nagdaraan ay malalamig na parang bato, ang imbay ng mga kamay at hiwatig ng pagwawalang-bahala, ang hakbang ay napapahalaga ng pagmamadali ng pag-iwas. "Palimos na po, ale... hindi pa po ako nanananghali!" Kung may pumapansin man sa panawagan ni Adong, ang nakikita niya ay irap, pandidiri, pagkasuklam. "Pinaghahanapbuhay 'yan ng mga magulang para maisugal." madalas naririnig ni Adong. Nasasaktan siya, sapagkat ang bahagi ng pangungusap na iyon ay untag sa kanya ni Aling Ebeng, ang matandang pilay na kanyang katabi sa dakong liwasan ng simbahan. At halos araw-araw, lagi siyang napapaiyak, hindi lamang niya ipinahahalata kay Aling Ebeng, ni kanino man sa naroroong nagpapalimos. Alam niyang hindi maiiwasan ang paghindi sa kanya ng limang piso, sa lahat. Walang bawas. "May reklamo?" ang nakasisindak na tinig ni Bruno. Ang mga mata nito'y nanlilisik kapag nagpatumpik-tumpik siya sa pagbibigay. At ang mga kamayy ni Adong ay manginginig pa habang inilaladay niya sa masakim na palad ni Bruno ang salapi, mga baryang matagal ding kumalansing sa kanyang bulsa, ngunit kailan man ay hidni nakarating sa kanyang bituka. "Maawa na po kayo, Mama.. Ale.. gutom na gutom na ako!" Ang mga daing ay walang halaga, waring mga patak ng ulan sa malalaking bitak ng lupa. Ang mga tao'y naghihikahos na rin. Ang panahon ay patuloy na ibinuburol ng karukhaan. Ang kampana ay tumutugtog at sa loob ng simbahan, pagkaraan ng maikling sandali, narinig ni Adong ang pagkilos ng mga taong papalabas, waring nagmamadali na tila ba sa wala pang isang oras na pagkakatigil sa simbahan ay napapaso, nakararamdam ng hapdi, hindi sa katawan, kundi sa kaluluwa. Natuwa si Adong. Pinagbuti niya ang paglalahad ng kanyang palad at pagtawag sa mga taong papalapit sa mga taong sa kanyang kinaroroonan. "Malapit nang dumating si Bruno..." ani Aling Ebeng na walang sino mang pinatutungkulan. Manapa'y para sa lahat na maaring makarinig. Biglang-bigla, napawi ang katuwaan ni Adong. Nilagom ng kanyang bituka ang nararamdamang gutom. Ang pangambang sumisigid na kilabot sa kanyang mga laman at nagpapantindig sa kanyang mga balahibo ay waring dinaklot at itinapon sa malayo ng isang mahiwagang kamay. Habang nagdaraan sa kanyang harap ang mga taon malamig, walang awa, walang pakiramdam-nakadarama siya ng kung anong bagay na apoy sa kanyang kalooban. Aywan niya kung bakit gayon ang nararamdaman niya matapos mapawi ang kanyang gutom at pangamba. Kungng ilang araw na niyang nadara iyon, at hanggang sa ngayon ay naroroon pa't waring umuuntag sa kanya na gumawa ng isang marahas na bagay. Ilang barya ang nalaglag sa kanyang palad, hindi inilagay kung inilaglag, sapagkat ang mga palad na nagbibigay ay nandidiring mapadikit sa marurusing na palad na wari bang mga kamay lamang na maninipis ang malinis, dali-daling inilagay ni Adong ang mga barya sa kanyang lukbutan. Ilan pang barya ang nalaglag sa kanyang palad. At sa kaabalahan niya'y hindi na napansing kakaunti na ang mga taong lumalabas mula sa simbahan, makita na naman ni Adong ang mga mukhang malamig, ang imbay ng mga kamay na nagpapahiwatig ng pagwawalang bahala, ang mga hakbang ng nagmamadaling pag-iwas. "Adong... ayun na si Bruno" narinig niyang wika ni Aling Ebeng. Tinanaw ni Adong ang iniguso sa kanya ni Aling Ebeng. Si Bruno nga. Ang malapad na katawan, ang namumutok na mga bisig. Ang maliit na ulong pinapangit ng suot na gora. Napadukot si Adong sa kanyang bulsa. Dinama niya ang mga barya roon. Malamig. At ang lamig na iyon ay waring dugong biglang umagos sa kanyang mga ugat. Ngunit ang lamig na iyon ay hindi nakasapat upang ang apoy na nararamdaman niya sa kangina pa ay mamamatay. Mahigpig niyang kinulong sa kanyang palad ang mga baryang napagpalimusan. "Diyan na kayo, Aling Ebeng... sabihin ninyo kay Bruno na wala ako!" mabilis niyang sinabi sa matanda. "Ano? naloloko ka na ba. Adong? Sasaktan ka ni Bruno. Nakita ka ni Bruno!" Narinig man ni Adong ang sinabi ng matanda, nagpatulog pa rin sa paglalakad, sa simula'y marahan, ngunit nang makubli siya sa kabila ng bakod ng simbahad ay pumulas siya ng takbo. Lumusot siya sa pagitan ng mga dyipni na mabagal sa pagtakbo. Sumiksik siya sa kakapalan ng mga taong salu-salubong sa paglalakad. At akala niya'y nawala na siya sa loob ng sinuot niyang mumunting iskinita. Sumandal siya sa poste ng ilaw-dagitab. Dinama niya ang tigas niyon sa pamamagitan ng kanyang likod. At sa murang isipang iyon ni Adong ay tumindig ang tagumpay ng isang musmos na paghihimagsik ng paglayo kay Bruno, ng paglayo sa Quiapo, ng paglayo sa gutom, sa malalamig na mukha, sa makatunghay na simbahan, sa kabangisang sa mula't pa'y nakilala niya at kinasusuklaman. Muling dinama niya ang mga barya sa kanyang bulsa. At iyon ay matagal din niyang ipinakalansing. "Adong!" Sinunsan iyon ng papalapit na mga yabag. Napahindik si Adong. Ang basag na tinig ay naghatid sa kanya ng lagim. Ibig niyang tumakbo. Ibig niyang ipagpatuloy ang kanyang paglayo. Ngunit ang mga kamay ni Bruno ay parang bakal na nakahawak na sa kanyang bisig, niluluray ang munting lakas na nagkakaroon ng kapangyarihang maghimadsik laban sa gutom, sa pangamba at kabangisan. "Bitiwan mo ako! Bitiwan mo ako!" Naisigaw na lamang ni Adong. • Ngunit hindi na niya muling narinig ang basag na tinig. Naramdaman na lamang niya ang malupit na palad ni Bruno. Natulig siya. Nahilo. At pagkaraan ng ilang sandali, hindi na niya naramdaman ang kabangisan sa kapayapaang biglang kumandong sa kanya. Ang Alamat ni Daragang Magayon Katulad ng lahat ng alamat, nangyari ang kuwentong ito noong unang panahon. Naganap ito sa payapang rehiyon ng Ibalong, sa maliit na bayan ng Rawis, na pinamumunuan ng makatarungang datung si Makusog. Ang asawa ng datu na si Dawani ay namatay sa panganganak. Kaya’t nanatiling iisa ang anak ni Datu Makusog—isang anak na babaeng walang kapares sa kagandahan at kabaitan, si Daragang Magayon. Hindi tuloy nakapagtataka kung bakit dumadayo ang napakaraming manliligaw mula sa ibang tribu, kabilang na ang nasa malalayong bayan, upang mabihag ang puso ng dalaga. Ngunit wala ni isa sa mga binatang ito ang nakakuha ng pagtingin ng magandang binibini. Wala, kahit ang makisig at mapagmataas na si Pagtuga, ang dakilang mangangaso at datu ng Iraga. Kahit pa pinaulanan ni Pagtuga ng mga handog na ginto, perlas, at iba pang kayamanan ang ama ni Magayon, ay hindi pa rin nito nakuha ang loob ng dalaga. Ngunit wala ni isa sa mga binatang ito ang nakakuha ng pagtingin ng magandang binibini. Wala, kahit ang makisig at mapagmataas na si Pagtuga, ang dakilang mangangaso at datu ng Iraga. Kahit pa pinaulanan ni Pagtuga ng mga handog na ginto, perlas, at iba pang kayamanan ang ama ni Magayon, ay hindi pa rin nito nakuha ang loob ng dalaga. Isang katangi-tanging binatilyo ang nagpakita si Rawis: si Ulap, ang tahimik ngunit matapang na anak ni Datu Karilaya ng Katagalugan. Naglakad siya nang malayo upang makita ng sarili niyang mga mata ang ipinagbuunying kagandahan ni Daragang Magayon. Ngunit hindi katulad ng ibang manliligaw, nagdahan-dahan si Ulap. Tiniis niya ang magnakaw lamang ng mga sulyap mula sa malayo habang nagtatampisaw si Daragang Magayon sa ilog ng Yawa. Pagkatapos ng isang maulang gabi, pumunta ulit si Magayon sa Ilog Yawa upang magtampisaw. Nadulas siya sa batuhan at nahulog sa malamig na ilog. Dagli-dagling sumaklolo si Ulap at binuhat ang nangangatog na dilag pabalik sa dalampasigan. Ito ang naging simula ng pagiibigan ni Daragang Magayon at ni Ulap. Ilang beses pang nagtagpo si Ulap at si Daragang Magayon. Hanggang sa isang araw, sinundan ni Ulap si Magayon sa pag-uwi. Pagdating sa bahay ni Datu Makusog, buong lakas nang loob na ibinaon ni Ulap ang kaniyang sibat sa hagdan. Ipinapahiwatig nito ang kaniyang kagustuhang pakasalan si Magayon. Walang nagawa si Magayon kundi mamula, magpigil ng tawa, at umiwas ng tingin. Dahil dito, napagtanto ni Datu Makusog na umiibig ang kaniyang nag-iisang anak, kaya’t hindi na siya nagpahayag ng kahit anong pagtanggi. Tuwang-tuwa si Magayon at si Ulap. Binalak nilang gawin ang kasalan pagkalipas ng isang buwan upang mabalitaan ni Ulap ang kaniyang mga kababayan, at upang makapaghanda nang husto para sa pagdiriwang. Mabilis na kumalat ang magandang balita. Nakarating agad ito kay Pagtuga, na namula sa galit. Nang mangaso si Datu Makusog, dinakip siya ni Pagtuga. Nagpadala si Pagtuga ng mensahe kay Magayon, nagbabantang papatayin ang kaniyang ama at maghahasik ng digmaan sa kaniyang bayan kung hindi siya pakakasalan. Sinunod ni Magayon ang kahilingan ni Pagtuga, labag man sa kaniyang kalooban. Agad-agad na inihanda ang kasalan. Nang malaman ni Ulap ang masaklap na pangyayari, nagmadali siya pabalik ng Rawis kasama ang pinakamagigiting niyang mandirigma. Kasisimula pa lamang ng seremonya nang dumating sina Ulap. Sa halip na isang pagdiriwang para sa kasal, isang madugong labanan ang naganap. Napuno ang langit ng mga palaso. Napuno ang hangin ng tunog ng nagkikiskisang bolo. Nagtuos si Ulap at si Pagtuga, isang labanan para sa kamay ng nag-iisang si Magayon. Nadaig at napaslang ni Ulap si Pagtuga. Masayang sinalubong ni Magayon si Ulap, akmang yayakapin—nang biglang isang ligaw na palaso ang tumama sa likod ng dalaga. At habang sapo-sapo ni Ulap ang nag-aagaw-hininga niyang iniibig, bigla siyang sinibat sa likod ng isang kawal ni Pagtuga. Agad na hinataw ni Datu Makusog ang kawal ng kaniyang minasbad, isang matalim na bolo. Pagkatapos ng mabilis na pangyayaring iyon, tumahimik ang lahat ng mandirigma. Tumigil ang digmaan. Sa halip na marinig ang kasiyahan ng isang pagdiriwang ng kasalan, mga hikbi at hagulgol para sa mga pumanaw ang lumutang sa hangin. Kahit na halos walang makita dahil sa walang-tigil na pagluha si Datu Makusog, naghukay siya nang naghukay. Nang matapos, nilibing niya ang kaniyang nag-iisang anak na si Magayon, at ang nag-iisa nitong pag-ibig na si Ulap, nang magkatabi at magkayakap. Habang lumilipas ang mga araw, unti-unting tumaas ang lupang pinaglibingan kina Ulap at Magayon. Tumaas ito nang tumaas, at di nagtagal, sinamahan ito ng pagyanig ng lupa at pagtilapon ng nagbabagang mga bato. Naniniwala ang mga matatanda na kapag nangyayari ito, ginagalit ni Pagtuga ang bulkan upang maibalik sa kaniya ang mga kayamanang iniregalo niya kay Magayon—mga regalong inilibing kasama ng dalaga sang-ayon sa mga lumang paniniwala. May mga araw kung kailan natatakpan ng mga ulap ang tuktok ng bulkan. Sinasabi ng mga matatanda na kapag nangyayari ito, hinahalikan ni Ulap si Magayon. At kung pagkatapos nito ay marahang dumampi ang ulan sa magiliw na libis ng bulkan, naniniwala ang mga matatandang lumuluha si Ulap. Pagkatapos ng mahabang panahon ay umigsi na ang pangalan ni Magayon at naging Mayong o Mayon. Ngunit hanggang sa kasalukuyan, kahit na maaliwalas ang panahon, isang anino ng masalimuot na kuwento ng isang natatanging dalaga at ng kaniyang iniibig ang bumabalong sa magandang bayan ni Daragang Magayon. sharethis Kay Mariang Makiling Nagpaalam noon ang nanay. hindi ipinaalam kung saan siya pupunta. anong pook ang maari niyang puntahan upang di na magbalik? anong pook ang maari niya? nagkampo kami ni tatay sa Makiling. inalala ang kwento ng diwatang naglaho sa panglaw ng sariling panaghoy. ‘hindi na siya babalik’ sabi ni tatay. pag-uwi, tinanaw ko ang bundok, at totoo, mas maganda itong tignan sa malayo: hindi matitinag, buo. - Edgar Samar Isang Kuwentong-Bayan mula sa Bikol Malalim na ang gabi at abalang-abala pa sa pananahi ang dalawang magkapatid na babae. Tinatahi nila ang mga kamisa at saya nila, na isusuot nila para sa isang misa kinaumagahan. Ibinilin ng kanilang ina na siguruhing nakasara ang pinto at mga bintana ng kanilang bahay, kundi ay papasok ang duwende, na bumibisita sa kanila tuwing hatinggabi. Upang malaman ng kaniyang mga anak kung ano ang duwende, ikinuwento niya ito: “Katulad lang ng mga ordinaryong tao ang mga duwende. Tuso silang mga nilalang, ngunit matulungin din. Ilan sa mga kapilyuhang ginagawa nila ay ang pagsira sa mga muwebles at mga larawan, pagbasag sa mga salamin, baso, plato, at tasa. Kung hindi sila makahanap ng mga bagay na sisirain o babasagin, kinukurot nila ang mga pisngi, braso, at katawan ng mga tulog na babae, upang maging mabigat ang pakiramdam nila pagkagising. Kung hindi kinaasaran ng mga duwende ang mga nakatira sa bahay na madalas nilang bisitahin, nagpapakita sila ng kabaitan sa mga ito. Sinasabing dinadalhan nila ang mga kaibigan nila ng mga masasarap na pagkain at ipinagtatanggol sila mula sa mga masasamang nilalang. Maraming tao tuloy ang sabik ngunit balisang makakilala ng duwende. Itinuturing nila ang mga nilalang na nagtataglay ng kakaibang karunungan dahil sinasabing alam na alam nila ang mga lihim at ikinikilos ng mga tao. Ngunit kung sakaling ang mga naging kaibigan ng duwende ay biglang nagsabi ng anumang masama o nagbalak ng masama sa kanila, kahit pa hindi sila marinig ng mga duwende, ay parurusahan sila at hindi na muling babalikan. “Ang duwendeng binabanggit ko rito ay madalas sa bahay namin habang ang nanay ko, o ang lola ninyo, ay buhay pa. Parati niyang sinasabi sa aming isara ang pinto at mga bintana bago kami matulog. Isang gabi, nang nagtatahi rin kami ng kapatid ko ng kamisa at saya, nakalimutan naming isara ang mga bintana at pinto. Ilang segundo bago maghatinggabi, naroon ang isang maliit na nilalang na nakatayo sa aming pinto. Maliit siya, kasinliit lamang ng isang dalawang taong gulang na bata; pula ang kaniyang mukha; mayroon siyang mahabang bigote at maputing kulot na buhok. Maigsi ang mga braso niyang balingkinitan, ngunit malaki ang mga kamay niya–malaki para sa kaniyang braso.”Nang marinig ng mga dalaga ang kuwento ng kanilang ina, natakot sila. Nang maghatinggabi, narinig nila ang mga tunog: takla, takla, takla. Gawa ito ng duwende. Takot na takot ang dalawa. Lumingon ang panganay, at nakita niya ang duwende na pumapasok sa pinto. At katulad ng inaasahan, tumakbo at tumalon siya papasok ng bahay, papunta sa mga dalaga. Dahil doon, nasipa niya ang isang gasera, na nagpaliyab sa mga kamisa at saya. Mula noon, naging maingat na ang magkapatid at ang buong bayan ng Legaspi sa duwende. Isinasara na nila ang kanilang mga pinto at mga bintana bago sila matulog sa gabi. ANG ALAMAT NG WALING-WALING Ang alamat na ito ay nangyari sa panahong hindi na lubusang matatandaan. Ito ay tungkol sa pinagmulan ng mahalimuyak at marikit na Waling-Waling. Ang mga pinakamagandang bulaklak ng Waling-Waling ay matatagpuan sa Davao Sa tabi ng ilog Daba-daba, na ang tubig ay umaagos mula sa Bundok ng Apo, nakatahanan ang balangay ng Dayaw. Pinamumunuan ito ni Raha Musukul. Si Rani Waling ang magandang asawa ng Raha. Siya ang nagdadala ng kaligayahan at kariktan sa Dayaw. Magdadapithapon na nang may isang tauhan ng balangay ang nagmamadaling tumungo sa tahanan ng Raha. Isang masamang balita ang inihatid nito. Ang nakababatang kapatid ni Raha Musukul na si Datu Ambungan ay napatay sa Bundok ng Apo. Sinasabing habang nangangaso ang Datu kasama ang kanyang tauhan, isang kasapi mula sa tribo ni Raha Makalisang ang pumatay sa kanya. Sa pagkarinig nito ni Raha Musukul ay sumiklab ang kanyang poot kay Raha Makalisang. Ang tribong ito ay matatagpuan sa kabilang dako ng Bundok ng Apo. Agad-agad na pinatawag niya ang kanyang tagapagpayo na si Datu Kinadmanon at ipinahanda ang isandaang mga sundalo. Sa kanyang paghihiganti ay lulusubin niya ang tribo ni Raha Makalisang. Subalit sa pagpapasyang ito ay hindi sumang-ayon si Datu Kinadmanon. "Hindi mo maaaring pilitin na lumusob sa balangay ni Makalisang. Hindi tayo handa at mapanganib ito para sa iyong buhay." ang nag-aalalang sabi ng Datu. "Ako man ay hindi nag-aalala sa sarili kong buhay. Pinatay nila ang pinakamamahal kong kapatid at dapat babayaran ni Makalisang ang buhay niya ng sariling dugo." ang pagtitimping pananalita ni Raha Musukul. "Ngunit paano ang iyong Rani? Papabayaan mo na lang bang iwan siya na walang katapatang ika'y magbabalik?" Dumating si Rani Waling at nagtangkang pigilan ang paglisan ng asawa. "Mahal kong Raha, hindi ako makakapayag na ilagay mo ang sariling buhay sa guhit ng kamatayan." ang pag-iyak ng magandang Rani. Kailangan kong ipaglaban ang buhay ng yumaong si Ambungan. Mahal, sana'y maintindihan mo ang pasya ko." ang sagot naman ng Raha. "Si Raha Makalisang ay kilala sa pagpapatay ng sinumang dayuhang lalampas sa kanyang teritoryo nang walang permiso." Wala siyang binubuhay na nagkakasala." pagmamakaawa ni Rani Waling. "Alam ko iyan. Datapuwat iya'y hindi makakapigil sa aking pagsasalakay. Maghintay ka lamang, magbabalik ako at ito ay isang pangako." ang matamlay na pamamaalam ng magiting na Raha. Nang gabing iyon ay lumisan si Raha Musukul kasama ang isandaang tauhan patungo sa kabilang dako ng Bundok ng Apo. Maraming araw silang naglakbay sa kabundukan upang makaabot sa tribo ng Raha Makalisang. Maraming linggo ang dumaan at lubos na nag-aalala na si Rani Waling tungkol sa Raha. "Sa pagkakataong ito ay dapat nakabalik na sila mula sa labanan." ang nababalisang sabi ng Rani kay Datu Kinadmanon. "Mahal na Rani, ika'y huwag mawalan ng pag-asa. Darating ang Raha, maghintay ka lamang." ang pananalig na pagsabi ni Datu Kinadmanon. "Kailangang hahanapin ko na siya ngayon. Ako'y nag-aalala sa kanyang kaligtasan." "Bilang paggalang mahal na Rani, hindi ako makakapagpahintulot na ika'y aalis at maghahanap sa Raha. Mahigpit na bilin sa akin ng Raha Musukul n ika'y pananatilihin dito sa balangay." "Sinikap ni Rani Waling na umasa at maghintay sa Raha ngunit paglipas ng dalawang buwan ay muling umalab ang pag-aalala nito. Nag-iiwan ng tanong sa mga isipan ng mga taga-Dayaw ang paglulusob ni Raha Musukul. Ito ay dahil sa mahabang panahon na dumaan ay walang nakabalik mula sa labanan. Isang gabi, nang tulog na ang Datu Kinadmanon ay pinatawag ni Rani Waling ang alalay na si Kugihana. Napagpasyahan ni Rani na tumakas at hanapin ang Raha. Tumungo sina Rani Waling at Kugihana sa Bundok ng Apoupang maghanap sa Raha. Maraming araw silang naglakbay at naghanap ngunit wala silang natagpuang pahiwatig na nabubuhay pa ang Raha. Buo pa rin ang loob ng Rani na buhay pa ang matapang na Raha at magbabalik ito, dahil ito ay isang pangako. Sa kapayapaan ng kagubatan ay lalong nagdurusa si Rani Waling sa nadadamang pagdadalamhati. Umakyat siya sa isang matayog at malapad na punongkahoy. Buong araw siya doon namalagi sa isa sa mga naka-usbong na mga bisig ng puno upang mas mainam niyang matanaw ang maluwang na paligid sa pagdarating ng iniirog na kabiyak. Sumapit ang isang hapon at naubusan na sila ng pagkain. "Kugihana, hanapan mo tayo ng makakain. Magpapatuloy tayo sa ating paglalakbay ngunit nangangailangan tayo ng pagkain at pahinga. Pumitas ka ng mga prutas mula sa mga punongkahoy sa may tabing ilog ng Daba-daba." ang utos ng Rani. "Ngunit, mahal na Rani, napakalayo noon at hindi kita maaaring iwan ng matagal. Mapanganib dito sa bundok ng Apo." ang nababalisang sagot ni Kugihana. "Basta't sundin mo ako at lumisan ka na upang makababalik ka bago magbubukang liwayway." ani Rani Waling. At nagsimula nang maglakad nang palayo si Kugihana habang maigi itong nagtataka sa mga salita ng Rani. Subalit sa layong inilakbay ni Kugihana ay napagod siya matapos magtumpok ng mga makakain. Dahil sa labis na pagkapagod, siya ay napaidlip sa lilim ng isang malaking punongkahoy. Samantala, nang makaalis na si Kugihana, nagdasal si Rani Waling na parang hindi siya nagdadasal noon. Ito na ang nagmimistulang pinakamakapangyarihang dasal na naisabi niya sa Bathala. "Mahal na Bathala, ibalik niyo po sa akin ang sinisinta kong si Raha Musukul. Kailangang matupad niya ang pangakong pagbabalik sa aking buhay. Ang kaluluwa ko'y hindi mamamayapa hangga't hindi ko siya makikita. Ako'y maghihintay sa buong buhay, masubaybayan lang ang kanyang pagdating." Ang nagdadalamhating daing ng Rani ang siyang nangingibabaw sa kagubatan ng Bundok ng Apo. Sa paghahagulhol ni Rani Waling ay dahan-dahang nagtumpuk-tumpok ang mga nangingitim na mga ulap sa naninilim na himpapawid. Nagsimulang umulan, kumulog at kumidlat, na tila sumasagot ang Bathala sa pighating paghihikbi ng Rani. Buong gabing umiiyak si Rani waling, kasabay ang matinding unos na iniluluha ng kalangitan. Kinabukasa'y napakaliwanag ng araw ngunit hindi namalayan ni Kugihana na umaga na pala. Nang masilayan siya ng sinag ng araw ay nagising siya at sa kanyang pagkabigla ay agad-agad siyang napatakbo patungo sa kinaroroonan ng Rani, taglay ang mga prutas na kanyang pinitas. Ngunit nang makaabot siya sa pinag-iwanan niya kay Rani Waling, siya ay biglang napahinto. Wala na ang Rani sa mayabong na punongkahoy na kinananatilihan niya kahapon. Subalit sa sangang iyon na noo'y kinauupuan ni Rani Waling, ay may taglay na kakaibang bulaklak. Ito'y munti at ang mga lilang petal nito'y kabigha-bighani. Dalawang araw na naghanap si Kugihana kay Rani Waling sa kagubatan, ngunit hindi niya ito natagpuan. Umuwi na lamang siya sa balangay ng Dayaw upang humingi ng tulong. Sinabihan niya si Datu Kinadmanon sa lahat ng mga pangyayari na sa pagkarinig nito'y madaling naghanda ng mga tauhan upang tumungo sa gubat. Sa kagubatan ay naghanap silang lahat kay Rani Waling sa loob ng tatlong araw. Walang ni isang kaalaman ang naiwan ng Rani, maliban lang sa bulaklak na iyon. Sa pagkakita nito ni Kugihana ay nabigla siya sa pagdami nito. Ang mga lilang bulaklak na iyon ay kumalat na bumabalot sa punong iyon at sa mga katabing puno nito na wari'y may hinahanap. "Ang bulaklak na ito'y kasingrangya at kaakit-akit ng magandang si Rani Waling. Siya ay ating ipaubaya na sa makapangyarihan na Bathala, hanggang sa pakakataong matanto niya ang tanging ninanais: ang pagbabalik ng iniirog na si Raha Musukul." ang marahang pananalita ni Datu Kinadmanon. Magmula noon ay Waling-Waling ang tinatawag sa lilang bulaklak na iyon. Pinaniniwalaang patuloy na naghihintay pa rin si Rani Waling sa pagbabalik ng sinta. Ito ay lalung-lalo na tuwing umuulan at mabagyo kung kailan dumadami at kumakalat ito sa mga puno. At ang lilang kulay nito ang kulay ng pagdadalamhati ni Rani Waling na hanggang ngayo'y hindi pa natatahan. El Filibusterismo by Rizal, Jose III. Mga Alamat BUOD: Habang papalapit na sa Laguna ang bapor Tabo, pag-uusapan ng mga tauhan sa barko ang iba't ibang alamat tungkol sa ilog Pasig. Isasalaysay ng kapitan ng bapor ang alamat ni Donya Geronima, ang alamat ng Intsik na hindi binyagan, at ang kuwento ng mag-amang Ibarra. Ich wens nicht was soli es bedeuten Dass ich so trauring bin!7... Nang bumati si P. Florentino sa, munting lipunan ay hindi na naghahari roon ang pagkakainisan dahil sa nakaraang pagtatalo. Marahil ay nakaakit sa mga budhi ang masasayang bahay sa bayan ng Pasig, ang mga kopa ng mga alak naJerez na tinungga upang humanda, o marahil ay ang pag-antabay sa isang mabuting pananghalian; maging alin sa mga tinuran ang sanhi, ang katunayan ay nangagtatawanan at nangagbibiruan na, sampu ng Pransiskanong payat, kahi't na hindi nangag-iingay: ang kanilang mga tawa'y kahawig ng mga ngiwi ng isang mamamatay. —¡Masasamang panahon!, ¡masasamang panahon! ang sabing tumatawa ni P. Sibyla. ―¡Maano namang huwag kayong magsalita nang ganyan, Vice-Rector—ang sagot ng kanonigong si P. Irene, sabay sa pagtutulak sa luklukan noon―sa Hongkong ay malusog ang inyong pangangalakal at nagpapatayo kayo ng mga bahay na ang bawa't isa ay ... ba! —¡Tate, tate!—ang sagot—hindi ninyo nakikita ang aming mga gugol, at ang mga naninirahan sa aming mga aring lupain ay nagsisimula na sa pagtutol... ―¡Siya, siya na ang kadadaing, pagka't kung hindi ay iiyak na ako! —ang masayang sigaw ni P. Camorra.— Kami'y hindi dumaraing, gayong wala kaming mga lupain ni mga bangko. ¡At alamin ninyo na nagsisimula na ng patawad sa mga deretsos ang aking mga Indiyo, at iniuukilkil sa akin ang mga taripa! ¡Sukat ba namang ukilkilan ako ng taripa ngayon, at taripa pa naman ng Arsobispo na si D. Basilio Sancho, puñales, wari bagang mula noon hanggang ngayon ay hindi namahal ang mga bagay-bagay. Ha; ha, ha! Bakit mamumura pa ang isang binyag kaysa isang inahing manok? Nguni't ako'y nagtataingang-kawali, sinisingil ko hanggang saan makaabot at hindi ako dumaraing kailan man. ¿Hindi kami makamkam, ano, P. Salvi? Nang mga sandaling iyon ay siyang paglabas sa eskotilya ng ulo ni Simoun. —¿Nguni't, saan baga kayo nagsuot?—ang sigaw sa kaniya ni D. Custodio na nakalimot na sa sama ng loob: —¡hindi ninyo nakita ang pinakamainam sa paglalayag! ―¡Psh! —ang sagot ni Simoun nang makaakyat na nang tuluyan; —nakakita na ako ng maraming ilog at maraming tanawin, kaya't wala nang may kabuluhan sa akin kundi iyong may mga alamat.... Napagawi Ako sa Mababang Paaralan ni Lamberto E. Antonio Napagawi ako sa mababang paaralan Na dating karnabal ng kambing, baboy at kalabaw, At dating kubeta ng ilang kababaryo Pag bakasyon grande o Sabado’t Linggo. Di na ito ang ilang tiwangwag na kuwartong may tapal Na sawali’t atip na kugong butas-butas, na ang klaseng Nagdidiskas ng Pepe en Pilar at gudmaners Ay tanaw na tanaw ng mga sabungerong naglalakad. Ngayon, may arko nang bakal at alambre ang geyt; May bakod na pader, magarang plagpol, entablado’t Basketbolkort na kinauukitan ng nagdudumilat na “Donated by Gov. Mokong delos Oros” at ng “Alay nina Don at Doña Pilipito Palpatok.” Sa sementadong saydwok, sa pasimano’t haligi ng munting pasilyo At ibabang panig ng kongkretong dingding, kundi nakapila Ay nagsisiksikan ang mga pangalang karamiha’y Patrong taga-ibang bayan: ilan dito’y mga nakaklaseng Kabisote, mapangopya, tugain, nakalasprend o naiihi Sa salawal sa pagkuha ng test— Kundi may DR. o ENGR., may ATTY. Bawat pinto, may karatula ng ngalan ng guro— Narito pa rin si Mrs. Monay na mahilig manghinuli, Si Mr. Pangan na laging ngumangata ng babolgam. Sa likod ng gusali, ang marikotitos na letering Ng pagdiskarte sa babae’y nabasa ko sa haligi ng wari’y Narseri; sa mga puno ng papayang bunga ay tambulukan; Sa tambak ng retasong mga tablang may bakas ng anay. Komo nabakante ako sa pandadayuhan bilang karpintero, Naawitan akong gumawi sa mababang paaralang Nagpautang sa akin noon ng musmos na karanasan; Kasama ang aking martilyo, lagari’t radela’y nagpaunlak ako: Wika nga’y ito lang ang kaya kong paraan ng paglingon Sa pinanggalingan (na di ko napuspos nang mahinto ako’t Maulila sa mga magulang). Gumawi ako Rito para atipan at palitadahan ang mga komportrum, Dahil nakabingit na naman ang pasukan—at para maiyukit ko, Kahit papa’no, ang aking pangalan. PAGLISAN SA TSINA Magtawag ng mga magbabahagi sa klase, ang kanilang ikukuwento ay ang karanasan ngkagrupo at hindi ng sarili.C. PresentasyonBasahin ang “Paglisan sa Tsina” ni Maningning Miclat (20 minuto).Maaaring balikan ang talasalitaan upang lalong maintindihan ang sanaysay.Paglisan sa Tsinani Maningning Miclat(1)Isinulat ko ang una kong tula “Isn’t It?” noong high school. Labing-isang taong gulangako noon. Nakakatuwa iyon, ang saya ko. Nakasulat sa malayang taludturan, nakilalako na mayroon pala akong indayog. Nang mabasa ng mga kaibigan ko, sinabi nila nawalang katuturang tula daw iyon at tinawag ko nga na tula ng kawalang katuturan.(2)Katawa-tawa ang panahong kinalakhan ng henerasyon ko sa Tsina. Hindi naapektuhanng Rebolusyong Pangkultura ang tadhana namin. Wala noong consumerismo natutukso sa aming mga hangarin, ni hahamon na paninindigan namin sa Sosyalismo.Dapat kaming maging Spartan. Dapat makakuha kami ng mataas na grade paramakapasok sa magandang eskuwela.(3)Alam naming lahat na ang mga senior student sa eskuwela namin na nakatira sa dormay lumalabas sa kalsada kapag oras nang patayin ang mga ilaw para makapag-aral sailalim ng poste. Marami kang hahangaan doon. May isa akong kaklase namakapagrerecite nang paabante at paatras sa buong nobelang Water Margin.Marunong magkaligrapiya at magpiano ang isa kong pinakamatalik na kaibigan saklase, kaya kung maglalakad siya at maramdamang hindi tama ang lakad niya,babalik siya sa pinanggalingan sa paniniwalang “practice makes perfect”.(4)Pagkatapos ng klase, magkasama kaming maglalakad papuntang bus stop; at angtagal-tagal naming makarating sa bus. Paulit-ulit naming iwinawasiwas pataas angaming kanang kamay dahil baka mahulog ang iniimagine naming relo. Noonnadevelop ang ilang kakatwang manerismong dala ko pa hanggang ngayon. Angmaganda nito, hindi ako ngayon nahihirapan sa ginagawang rebisyon ng mga sulatdahil sa munting ehersisyo ng pagpapabalik-balik-lakad na ginagawa ko noon saBeijing.(5)Marami akong isinusulat at binabasa habang nagkaklase – sa ilalim ng desk. Pag-uwi,sumasakay ako sa swing sa laguwerta namin. Ganoon ko pinananatili angnararamdamang indayog para sa aking malayang taludturan. Noon ako nag-umpisangmangarap na maging makata at pintor balang araw.(6)Nang matapos sa junior high school, na halos kasunod ng EDSA Revolution sa Filipinas,bumalik na kaming mag-anak sa eskuwela. Hanggang kunin ako ng ICM sisters ng St. Theresa’s College. Nailathala naman ako sa student page ng World News, pahayagangbroadsheet ng komunidad Tsino sa Filipinas. Pagkatapos, nagtrabaho ako bilang isa samga translator ng balita sa diyaryong iyon, nag-atubili, at huminto. Pero nalatha pa rin ako; nagkaroon ng promoter ng mga trabaho o sa literary page, sa katauhan ng isangmakata-photographer-businessman, si G. James Na.(7)Nag-umpisa akong dumalo sa workshop ng tula sa Filipino, na ginaganap sa AdarnaHouse, tagapaglathala ng mga aklat pambata. Pagkatapos sa Rio Alma Poetry Clinic,natanggap akong kasapi ng LIRA, isang grupo ng mga kabataang makata sa Filipino.Ako ang pinakabata noon. Iniindex ko pa ang mga salita noon sa diksyunaryong Tagalog para makapagtugma, dahil wala naman akong makitang rhyming dictionarysa Filipino. Kadalasan ay nagsusukat ako ng pantig para mabawasan ang mga mali kosa wika.(8)Nang panahong iyon, nagsusulat pa ako sa Tsino habang nag-aaral ng Filipino.Samantala, binabasa ko sa pagitan ng mga linya ang mga liham na natatanggap komula Tsina.(9)Katagalan, matagal na matagal, pagkatapos ng crackdown sa Tian An Men, ipinadalasa akin ng kaklase ko sa high school ang librong Taunang Singsing na Luntian nainilathala ng Palimbagan ng Beijing. Kalipunan iyon ng mga sanaysay na isinulat ngmga freshman ng Unibersidad ng Peking noong magtraining military sila sa KampoShijachuang bago pasimulan ang kanilang regular na klase sa kampus.(10)Isinulat sa akin ng kaibigan kong may artikulo sa libro: “Ipinakikita ng librong ito, sanapakatanging punto de bista, ang buhay naming noong mismong taong iyon, atmararanansan mo dito ang pagsasama ng paglikhang pampanitikan at propagandangpampolitika, lalo na sa militarya.”(11)Naniniwala ako na nalampasan nang maluwalhati ng lahat ng kaibigan ko sa Tsinaang 1989. Freshman ako sa kolehiyo sa UP Baguio nang maganap ang crackdown.Huminto ako ng pagpapalathala sa World News matapos makitunggali sa isang hulingsanaysay at ilang tula sa Tsino. Pagkatapos, ipinasiya kong hindi na ako taga-Tsina,hindi ko na wika ang Tsino.(12)Doon natapos ang isang panahon. Read more: http://noozly.com/topic/Batuhan/100000371391569_454153721273670/Nemo--ang-Batang-Papel-ni-Rene-O--Villanueva-Si-Nemo-ay-isang---#ixzz2bZfbgoBu Follow us: @worldlifenet on Twitter | 325618524178810 on Facebook
9 months ago
Micah Nemo, ang Batang Papel ni Rene O. Villanueva Si Nemo ay isang batang yari sa ginupit na diyaryo. Pinunit-punit, ginupit-gupit saka pinagdikit-dikit, si Nemo ay ginawa ng mga bata para sa isang proyekto nila sa klase. Ngayo’y bakasyon na. Si Nemo’ Read more ...
y naiwang kasama ng ibang papel sa silid. Nakatambak siya sa bunton ng mga maalikabok na polder at enbelop. Isang araw, isang mapaglarong hangin ang nanunuksong umihip sa silid. Inilipad niya sa labas si Nemo. Nagpalutang-lutang sa hangin si Nemo. Naroong tumaas siya; naroong bumaba. Muntik na siyang sumabit sa mga sanga ng aratiles. Nang mapadpad siya sa tabi ng daan, muntik na siyang mahagip ng humahagibis na sasakyan. Inangilan siya ng dyip. Binulyawan ng kotse. At sininghalan ng bus. Mabuti na lamang at napakagaan ni Nemo. Nagpatawing-tawing siya sa hangin bago tuluyang lumapag sa gitna ng panot na damo sa palaruan. Nakahinga nang maluwag si Nemo. Ngunit nagulantang siya sa dami ng nagtatakbuhang paa na muntik nang makayapak sa kaniya. Naghahabulan ang mga bata at kay sasaya nila! Araw-araw, tuwing hapon, pinanonood ni Nemo ang mga naglalarong bata. Inggit na inggit siya sa kanila. Tuwing makikita niya ang mga bata sa palaruan, gustong-gusto rin niyang maging isang tunay na bata. “Gusto kong tumawa tulad ng totoong bata! Gusto kong tumakbo tulad ng totoong bata! Gusto kong maghagis ng bola tulad ng totoong bata!” Sabi nila, kapag may hiniling ka raw na gusto mong matupad, kailangang sabihin mo ito sa pinakamalayong bituin sa langit. Kaya isang gabi, matiyagang nagbantay sa langit si Nemo. Hinintay niya ang paglabas ng pinakamalayong bituin. At nang makita niya ito, sinabi niya ang kaniyang hiling. “Bituin, bituin, tuparin ngayon din Ako’y gawing isang batang masayahin!” Pumikit nang mariin na mariin si Nemo. Naramdaman niyang parang umiikot ang paligid at nagkakagulo ang mga busina ng sasakyan. Totoong bata na si Nemo! Pagdilat niya’y kasama na niya ang kaniyang totoong Tatay na walang trabaho, at totoong Nanay na payat na payat, at walong totoong kapatid na ang ingay-ingay sa isang masikip, makipot, at tagpi-tagpi pero totoong bahay. “’Wag kayong tatamad-tamad,” sigaw ng kaniyang totoong tatay. “Magtrabaho kayo!” Kaya napilitang tumakbo si Nemo palabas ng bahay. Palakad-lakad si Nemo sa kalye. Hindi niya pansin ang mga humahagibis na bus. Hindi niya pansin ang mga humahagibis na dyip. Isip siya nang isip kung paano makakatulong sa kaniyang totoong pamilya. Kahit bata pa, napilitang maghanapbuhay si Nemo. Sa umaga’y nagtinda siya ng sampagita at humahabol-habol sa mga kotse. Pagod na pagod si Nemo araw-araw. Pakiramdam niya, pabilis nang pabilis ang kaniyang pagtanda. Kaya naisipan niyang pumasok sa eskuwela. Sumilip siyang muli sa paaralang pinanggalingan niya. Pero dahil marumi ang kaniyang suot at wala siyang sapatos, inirapan lang si Nemo ng libro. “Hindi ka bagay dito!” sabi ng libro. “Ang baho-baho mo!” Nagalit din sa kaniya ang mesa. “Ang dumi-dumi mo!” sinigawan din siya ng pisara. “Alis diyan!” Kaya napilitang tumakbo si Nemo. Nagtatakbo siya nang nagtatakbo hanggang sa gilid ng dagat. Sinabi ni Nemo ang problema niya sa dagat pero naghikab lang ito. At kahit ang alon na puno ng layak ay nagtakip ng ilong nang maamoy siya. “’Wag mo nang dagdagan ang basura dito!” sigaw nito kay Nemo. Malungkot na naglakad-lakad si Nemo. At sa maraming kalye ng marusing na lungsod, sa bawat sulok ay may nakita siyang mga batang-kalye. May nagbebenta ng sampagita. May nagtitinda ng sigarilyo at diyaryo habang maliksing sumasabit-sabit sa mga sasakyan. May mga kalbo, galisin, at palaboy na yakap-yakap ang supot na plastik na kapag sinisinghot nila ay parang nagguguhit sa kanilang mukha ng mangmang na ngiti. May mga batang butuhan ang binti at malamlam ang mata na akay-akay ng matatatandang puti na parang kislap ng balisong ang kislap ng mata. “Kay dami-dami palang batang kalye,” naisip ni Nemo. Kung gabi, kung halos hindi umihip ang mapanuksong hangin, ang mga batang kalye ay nagtitipon-tipon sa parke na may monumento ng bayaning may kipkip na libro. Tumatakbo sila. Naglulundagan. Nagbibiruan. Naghahagikgikan. Pero napansin ni Nemo na walang taginting ang kanilang halakhak. Parang pumanaw na ang kislap sa sulok ng kanilang mata. Sumama si Nemo sa iba pang batang lansangan. Nagtipon-tipon sila sa isang bahagi ng parke. At sa dilim ng gabi, nagsimula silang maglaro at magkantahan. Nalaman ni Nemo na marami palang batang tulad niya. Mga batang lansangan, mga batang kailangang maghanapbuhay dahil sa kahirapan. Tinipon ni Nemo ang iba pang batang lansangan. Nang magkuwentuhan sila, nalaman nilang pare-pareho pala ang kanilang gusto: mapagmahal na magulang, maayos na tahanan, masayang paaralan, at sapat na pagkain. Ipinagtapat ni Nemo ang lihim na kaniyang natuklasan. Matutupad ang anumang pangarap kapag hiniling sa pinakamalayong bituin. Sabay-sabay silang tumingala sa pinakamalayong bituin sa langit at hiniling nila ang lahat ng ito. “Bituin, bituin, tuparin ngayon din Lahat kami’y gawing batang masayahin.” Sa isang iglap, lahat sila ay naging batang papel. Inilipad sila ng hangin. Kay gaan-gaan ng kanilang pakiramdam. Kay saya-saya nila dahil malayo na sila sa magulong pamilya, malupit na eskuwela, at maingay na kalsada. Nagtaka ang mga taong nakakita sa palutang-lutang na mga batang papel. Marami ang naawa sa kanila. Pero ang hindi nila alam, mas maligaya na ngayon ang mga batang papel, gaya ni Nemo, kaysa mga totoong bata na kailangang makibaka at mabuhay sa malupit na kalsada. Mabangis na lungsod - Efren R. Abueg Sadyang may mga taong malupit at mapang-api. Kung sino pa ang mahina at aba, siya pang kinakaya-kaya. Ang gabi ay mabilis na lumatag sa mga gusali, lumagom sa malalaki't maliliit na lansangan, dumantay sa mukha ng mga taong pagal, sa mga taong araw-araw ay may bagong lunas na walang bias. Ngunit ang gabi ay waring manipis na sutla lamang ng dilim na walang lawak mula sa lupa hanggang sa mga unang palapag ng mga gusali. Ang gabi sa kalupaan ay ukol lamang sa dilim sa kalangitan sapagkat ang gabi sa kalupaan ay hinahamig lamang ng mabangis na liwanag ng mga ilaw-dagitab. Ang gabi ay hindi napapansin ng lalabindalawahing taong gulang na si Adong. Ang gabi ay tulad lamang ng pagiging Quiapo ng pook na iyon. Kay Adong, ang gabi'y naroroon, hindi dahil sa may layunin sa pagiging naroroon, kundi dahil sa naroroon katulad ng Quiapo. Sa walang muwang na isipan ni Adong, walang kabuluhan sa kanya kung naroon man o wala ang gabi- at ang Quiapo. Ngunit isang bagay ang may kabuluhan kay Adong sa Quiapo. Alisin na ang nagtatayugang gusali roon, alisin na ang bagong lagusan sa ilalim ng lupa, alisin na ang mga tindahang hanggang sa mga huling oras ng gabi'y mailaw at mabawasan ang mga taong pumapasok at lumalabas doon, dahil sa isang bagay na hinahanap sa isang marikit na altar. Sapagkat ang simbahan ay buhay ni Adong. Kung ilang hanay ang mga pulubing naroroon at mga nagtitinda ng tiket ng suwipistek, ng kandila, ng kung anu-anong ugat ng punongkahoy at halaman. As sa mga hanay na iyon ay nakatunghay ang simbahan, naawa, nahahabag. At nakatingala naman ang mga hanay na iyon, kabilang si Adong. Hindi sa simbahan kundi sa mga taong may puso pa upang dumukot sa bulsa at maglapag ng konting barya sa maruruming palad. Mapapaiyak na si Adong. Ang tingin niya tuloy sa mga ilaw-dagitab ay parang mga piraso ng apoy na ikinakalat sa kalawakan.Kangina pa siyang tanghali sa loob ng marusing na bakuran ng simbahan, nagsawa na ang kanyang mga bisig sa wala pang tunog ng katuwaan. Bagkus ang naroon ay bahaw na tunog ng babala. Babalang ipinararamdam ng pangangalam ng kanyang sikmura at sinasapian pa ng takot na waring higad na gumagapang sa kanyang katawan. "Mama... Ale, palimos na po." Ang maraming mukhang nagdaraan ay malalamig na parang bato, ang imbay ng mga kamay at hiwatig ng pagwawalang-bahala, ang hakbang ay napapahalaga ng pagmamadali ng pag-iwas. "Palimos na po, ale... hindi pa po ako nanananghali!" Kung may pumapansin man sa panawagan ni Adong, ang nakikita niya ay irap, pandidiri, pagkasuklam. "Pinaghahanapbuhay 'yan ng mga magulang para maisugal." madalas naririnig ni Adong. Nasasaktan siya, sapagkat ang bahagi ng pangungusap na iyon ay untag sa kanya ni Aling Ebeng, ang matandang pilay na kanyang katabi sa dakong liwasan ng simbahan. At halos araw-araw, lagi siyang napapaiyak, hindi lamang niya ipinahahalata kay Aling Ebeng, ni kanino man sa naroroong nagpapalimos. Alam niyang hindi maiiwasan ang paghindi sa kanya ng limang piso, sa lahat. Walang bawas. "May reklamo?" ang nakasisindak na tinig ni Bruno. Ang mga mata nito'y nanlilisik kapag nagpatumpik-tumpik siya sa pagbibigay. At ang mga kamayy ni Adong ay manginginig pa habang inilaladay niya sa masakim na palad ni Bruno ang salapi, mga baryang matagal ding kumalansing sa kanyang bulsa, ngunit kailan man ay hidni nakarating sa kanyang bituka. "Maawa na po kayo, Mama.. Ale.. gutom na gutom na ako!" Ang mga daing ay walang halaga, waring mga patak ng ulan sa malalaking bitak ng lupa. Ang mga tao'y naghihikahos na rin. Ang panahon ay patuloy na ibinuburol ng karukhaan. Ang kampana ay tumutugtog at sa loob ng simbahan, pagkaraan ng maikling sandali, narinig ni Adong ang pagkilos ng mga taong papalabas, waring nagmamadali na tila ba sa wala pang isang oras na pagkakatigil sa simbahan ay napapaso, nakararamdam ng hapdi, hindi sa katawan, kundi sa kaluluwa. Natuwa si Adong. Pinagbuti niya ang paglalahad ng kanyang palad at pagtawag sa mga taong papalapit sa mga taong sa kanyang kinaroroonan. "Malapit nang dumating si Bruno..." ani Aling Ebeng na walang sino mang pinatutungkulan. Manapa'y para sa lahat na maaring makarinig. Biglang-bigla, napawi ang katuwaan ni Adong. Nilagom ng kanyang bituka ang nararamdamang gutom. Ang pangambang sumisigid na kilabot sa kanyang mga laman at nagpapantindig sa kanyang mga balahibo ay waring dinaklot at itinapon sa malayo ng isang mahiwagang kamay. Habang nagdaraan sa kanyang harap ang mga taon malamig, walang awa, walang pakiramdam-nakadarama siya ng kung anong bagay na apoy sa kanyang kalooban. Aywan niya kung bakit gayon ang nararamdaman niya matapos mapawi ang kanyang gutom at pangamba. Kungng ilang araw na niyang nadara iyon, at hanggang sa ngayon ay naroroon pa't waring umuuntag sa kanya na gumawa ng isang marahas na bagay. Ilang barya ang nalaglag sa kanyang palad, hindi inilagay kung inilaglag, sapagkat ang mga palad na nagbibigay ay nandidiring mapadikit sa marurusing na palad na wari bang mga kamay lamang na maninipis ang malinis, dali-daling inilagay ni Adong ang mga barya sa kanyang lukbutan. Ilan pang barya ang nalaglag sa kanyang palad. At sa kaabalahan niya'y hindi na napansing kakaunti na ang mga taong lumalabas mula sa simbahan, makita na naman ni Adong ang mga mukhang malamig, ang imbay ng mga kamay na nagpapahiwatig ng pagwawalang bahala, ang mga hakbang ng nagmamadaling pag-iwas. "Adong... ayun na si Bruno" narinig niyang wika ni Aling Ebeng. Tinanaw ni Adong ang iniguso sa kanya ni Aling Ebeng. Si Bruno nga. Ang malapad na katawan, ang namumutok na mga bisig. Ang maliit na ulong pinapangit ng suot na gora. Napadukot si Adong sa kanyang bulsa. Dinama niya ang mga barya roon. Malamig. At ang lamig na iyon ay waring dugong biglang umagos sa kanyang mga ugat. Ngunit ang lamig na iyon ay hindi nakasapat upang ang apoy na nararamdaman niya sa kangina pa ay mamamatay. Mahigpig niyang kinulong sa kanyang palad ang mga baryang napagpalimusan. "Diyan na kayo, Aling Ebeng... sabihin ninyo kay Bruno na wala ako!" mabilis niyang sinabi sa matanda. "Ano? naloloko ka na ba. Adong? Sasaktan ka ni Bruno. Nakita ka ni Bruno!" Narinig man ni Adong ang sinabi ng matanda, nagpatulog pa rin sa paglalakad, sa simula'y marahan, ngunit nang makubli siya sa kabila ng bakod ng simbahad ay pumulas siya ng takbo. Lumusot siya sa pagitan ng mga dyipni na mabagal sa pagtakbo. Sumiksik siya sa kakapalan ng mga taong salu-salubong sa paglalakad. At akala niya'y nawala na siya sa loob ng sinuot niyang mumunting iskinita. Sumandal siya sa poste ng ilaw-dagitab. Dinama niya ang tigas niyon sa pamamagitan ng kanyang likod. At sa murang isipang iyon ni Adong ay tumindig ang tagumpay ng isang musmos na paghihimagsik ng paglayo kay Bruno, ng paglayo sa Quiapo, ng paglayo sa gutom, sa malalamig na mukha, sa makatunghay na simbahan, sa kabangisang sa mula't pa'y nakilala niya at kinasusuklaman. Muling dinama niya ang mga barya sa kanyang bulsa. At iyon ay matagal din niyang ipinakalansing. "Adong!" Sinunsan iyon ng papalapit na mga yabag. Napahindik si Adong. Ang basag na tinig ay naghatid sa kanya ng lagim. Ibig niyang tumakbo. Ibig niyang ipagpatuloy ang kanyang paglayo. Ngunit ang mga kamay ni Bruno ay parang bakal na nakahawak na sa kanyang bisig, niluluray ang munting lakas na nagkakaroon ng kapangyarihang maghimadsik laban sa gutom, sa pangamba at kabangisan. "Bitiwan mo ako! Bitiwan mo ako!" Naisigaw na lamang ni Adong. • Ngunit hindi na niya muling narinig ang basag na tinig. Naramdaman na lamang niya ang malupit na palad ni Bruno. Natulig siya. Nahilo. At pagkaraan ng ilang sandali, hindi na niya naramdaman ang kabangisan sa kapayapaang biglang kumandong sa kanya. Ang Alamat ni Daragang Magayon Katulad ng lahat ng alamat, nangyari ang kuwentong ito noong unang panahon. Naganap ito sa payapang rehiyon ng Ibalong, sa maliit na bayan ng Rawis, na pinamumunuan ng makatarungang datung si Makusog. Ang asawa ng datu na si Dawani ay namatay sa panganganak. Kaya’t nanatiling iisa ang anak ni Datu Makusog—isang anak na babaeng walang kapares sa kagandahan at kabaitan, si Daragang Magayon. Hindi tuloy nakapagtataka kung bakit dumadayo ang napakaraming manliligaw mula sa ibang tribu, kabilang na ang nasa malalayong bayan, upang mabihag ang puso ng dalaga. Ngunit wala ni isa sa mga binatang ito ang nakakuha ng pagtingin ng magandang binibini. Wala, kahit ang makisig at mapagmataas na si Pagtuga, ang dakilang mangangaso at datu ng Iraga. Kahit pa pinaulanan ni Pagtuga ng mga handog na ginto, perlas, at iba pang kayamanan ang ama ni Magayon, ay hindi pa rin nito nakuha ang loob ng dalaga. Ngunit wala ni isa sa mga binatang ito ang nakakuha ng pagtingin ng magandang binibini. Wala, kahit ang makisig at mapagmataas na si Pagtuga, ang dakilang mangangaso at datu ng Iraga. Kahit pa pinaulanan ni Pagtuga ng mga handog na ginto, perlas, at iba pang kayamanan ang ama ni Magayon, ay hindi pa rin nito nakuha ang loob ng dalaga. Isang katangi-tanging binatilyo ang nagpakita si Rawis: si Ulap, ang tahimik ngunit matapang na anak ni Datu Karilaya ng Katagalugan. Naglakad siya nang malayo upang makita ng sarili niyang mga mata ang ipinagbuunying kagandahan ni Daragang Magayon. Ngunit hindi katulad ng ibang manliligaw, nagdahan-dahan si Ulap. Tiniis niya ang magnakaw lamang ng mga sulyap mula sa malayo habang nagtatampisaw si Daragang Magayon sa ilog ng Yawa. Pagkatapos ng isang maulang gabi, pumunta ulit si Magayon sa Ilog Yawa upang magtampisaw. Nadulas siya sa batuhan at nahulog sa malamig na ilog. Dagli-dagling sumaklolo si Ulap at binuhat ang nangangatog na dilag pabalik sa dalampasigan. Ito ang naging simula ng pagiibigan ni Daragang Magayon at ni Ulap. Ilang beses pang nagtagpo si Ulap at si Daragang Magayon. Hanggang sa isang araw, sinundan ni Ulap si Magayon sa pag-uwi. Pagdating sa bahay ni Datu Makusog, buong lakas nang loob na ibinaon ni Ulap ang kaniyang sibat sa hagdan. Ipinapahiwatig nito ang kaniyang kagustuhang pakasalan si Magayon. Walang nagawa si Magayon kundi mamula, magpigil ng tawa, at umiwas ng tingin. Dahil dito, napagtanto ni Datu Makusog na umiibig ang kaniyang nag-iisang anak, kaya’t hindi na siya nagpahayag ng kahit anong pagtanggi. Tuwang-tuwa si Magayon at si Ulap. Binalak nilang gawin ang kasalan pagkalipas ng isang buwan upang mabalitaan ni Ulap ang kaniyang mga kababayan, at upang makapaghanda nang husto para sa pagdiriwang. Mabilis na kumalat ang magandang balita. Nakarating agad ito kay Pagtuga, na namula sa galit. Nang mangaso si Datu Makusog, dinakip siya ni Pagtuga. Nagpadala si Pagtuga ng mensahe kay Magayon, nagbabantang papatayin ang kaniyang ama at maghahasik ng digmaan sa kaniyang bayan kung hindi siya pakakasalan. Sinunod ni Magayon ang kahilingan ni Pagtuga, labag man sa kaniyang kalooban. Agad-agad na inihanda ang kasalan. Nang malaman ni Ulap ang masaklap na pangyayari, nagmadali siya pabalik ng Rawis kasama ang pinakamagigiting niyang mandirigma. Kasisimula pa lamang ng seremonya nang dumating sina Ulap. Sa halip na isang pagdiriwang para sa kasal, isang madugong labanan ang naganap. Napuno ang langit ng mga palaso. Napuno ang hangin ng tunog ng nagkikiskisang bolo. Nagtuos si Ulap at si Pagtuga, isang labanan para sa kamay ng nag-iisang si Magayon. Nadaig at napaslang ni Ulap si Pagtuga. Masayang sinalubong ni Magayon si Ulap, akmang yayakapin—nang biglang isang ligaw na palaso ang tumama sa likod ng dalaga. At habang sapo-sapo ni Ulap ang nag-aagaw-hininga niyang iniibig, bigla siyang sinibat sa likod ng isang kawal ni Pagtuga. Agad na hinataw ni Datu Makusog ang kawal ng kaniyang minasbad, isang matalim na bolo. Pagkatapos ng mabilis na pangyayaring iyon, tumahimik ang lahat ng mandirigma. Tumigil ang digmaan. Sa halip na marinig ang kasiyahan ng isang pagdiriwang ng kasalan, mga hikbi at hagulgol para sa mga pumanaw ang lumutang sa hangin. Kahit na halos walang makita dahil sa walang-tigil na pagluha si Datu Makusog, naghukay siya nang naghukay. Nang matapos, nilibing niya ang kaniyang nag-iisang anak na si Magayon, at ang nag-iisa nitong pag-ibig na si Ulap, nang magkatabi at magkayakap. Habang lumilipas ang mga araw, unti-unting tumaas ang lupang pinaglibingan kina Ulap at Magayon. Tumaas ito nang tumaas, at di nagtagal, sinamahan ito ng pagyanig ng lupa at pagtilapon ng nagbabagang mga bato. Naniniwala ang mga matatanda na kapag nangyayari ito, ginagalit ni Pagtuga ang bulkan upang maibalik sa kaniya ang mga kayamanang iniregalo niya kay Magayon—mga regalong inilibing kasama ng dalaga sang-ayon sa mga lumang paniniwala. May mga araw kung kailan natatakpan ng mga ulap ang tuktok ng bulkan. Sinasabi ng mga matatanda na kapag nangyayari ito, hinahalikan ni Ulap si Magayon. At kung pagkatapos nito ay marahang dumampi ang ulan sa magiliw na libis ng bulkan, naniniwala ang mga matatandang lumuluha si Ulap. Pagkatapos ng mahabang panahon ay umigsi na ang pangalan ni Magayon at naging Mayong o Mayon. Ngunit hanggang sa kasalukuyan, kahit na maaliwalas ang panahon, isang anino ng masalimuot na kuwento ng isang natatanging dalaga at ng kaniyang iniibig ang bumabalong sa magandang bayan ni Daragang Magayon. sharethis Kay Mariang Makiling Nagpaalam noon ang nanay. hindi ipinaalam kung saan siya pupunta. anong pook ang maari niyang puntahan upang di na magbalik? anong pook ang maari niya? nagkampo kami ni tatay sa Makiling. inalala ang kwento ng diwatang naglaho sa panglaw ng sariling panaghoy. ‘hindi na siya babalik’ sabi ni tatay. pag-uwi, tinanaw ko ang bundok, at totoo, mas maganda itong tignan sa malayo: hindi matitinag, buo. - Edgar Samar Isang Kuwentong-Bayan mula sa Bikol Malalim na ang gabi at abalang-abala pa sa pananahi ang dalawang magkapatid na babae. Tinatahi nila ang mga kamisa at saya nila, na isusuot nila para sa isang misa kinaumagahan. Ibinilin ng kanilang ina na siguruhing nakasara ang pinto at mga bintana ng kanilang bahay, kundi ay papasok ang duwende, na bumibisita sa kanila tuwing hatinggabi. Upang malaman ng kaniyang mga anak kung ano ang duwende, ikinuwento niya ito: “Katulad lang ng mga ordinaryong tao ang mga duwende. Tuso silang mga nilalang, ngunit matulungin din. Ilan sa mga kapilyuhang ginagawa nila ay ang pagsira sa mga muwebles at mga larawan, pagbasag sa mga salamin, baso, plato, at tasa. Kung hindi sila makahanap ng mga bagay na sisirain o babasagin, kinukurot nila ang mga pisngi, braso, at katawan ng mga tulog na babae, upang maging mabigat ang pakiramdam nila pagkagising. Kung hindi kinaasaran ng mga duwende ang mga nakatira sa bahay na madalas nilang bisitahin, nagpapakita sila ng kabaitan sa mga ito. Sinasabing dinadalhan nila ang mga kaibigan nila ng mga masasarap na pagkain at ipinagtatanggol sila mula sa mga masasamang nilalang. Maraming tao tuloy ang sabik ngunit balisang makakilala ng duwende. Itinuturing nila ang mga nilalang na nagtataglay ng kakaibang karunungan dahil sinasabing alam na alam nila ang mga lihim at ikinikilos ng mga tao. Ngunit kung sakaling ang mga naging kaibigan ng duwende ay biglang nagsabi ng anumang masama o nagbalak ng masama sa kanila, kahit pa hindi sila marinig ng mga duwende, ay parurusahan sila at hindi na muling babalikan. “Ang duwendeng binabanggit ko rito ay madalas sa bahay namin habang ang nanay ko, o ang lola ninyo, ay buhay pa. Parati niyang sinasabi sa aming isara ang pinto at mga bintana bago kami matulog. Isang gabi, nang nagtatahi rin kami ng kapatid ko ng kamisa at saya, nakalimutan naming isara ang mga bintana at pinto. Ilang segundo bago maghatinggabi, naroon ang isang maliit na nilalang na nakatayo sa aming pinto. Maliit siya, kasinliit lamang ng isang dalawang taong gulang na bata; pula ang kaniyang mukha; mayroon siyang mahabang bigote at maputing kulot na buhok. Maigsi ang mga braso niyang balingkinitan, ngunit malaki ang mga kamay niya–malaki para sa kaniyang braso.”Nang marinig ng mga dalaga ang kuwento ng kanilang ina, natakot sila. Nang maghatinggabi, narinig nila ang mga tunog: takla, takla, takla. Gawa ito ng duwende. Takot na takot ang dalawa. Lumingon ang panganay, at nakita niya ang duwende na pumapasok sa pinto. At katulad ng inaasahan, tumakbo at tumalon siya papasok ng bahay, papunta sa mga dalaga. Dahil doon, nasipa niya ang isang gasera, na nagpaliyab sa mga kamisa at saya. Mula noon, naging maingat na ang magkapatid at ang buong bayan ng Legaspi sa duwende. Isinasara na nila ang kanilang mga pinto at mga bintana bago sila matulog sa gabi. ANG ALAMAT NG WALING-WALING Ang alamat na ito ay nangyari sa panahong hindi na lubusang matatandaan. Ito ay tungkol sa pinagmulan ng mahalimuyak at marikit na Waling-Waling. Ang mga pinakamagandang bulaklak ng Waling-Waling ay matatagpuan sa Davao Sa tabi ng ilog Daba-daba, na ang tubig ay umaagos mula sa Bundok ng Apo, nakatahanan ang balangay ng Dayaw. Pinamumunuan ito ni Raha Musukul. Si Rani Waling ang magandang asawa ng Raha. Siya ang nagdadala ng kaligayahan at kariktan sa Dayaw. Magdadapithapon na nang may isang tauhan ng balangay ang nagmamadaling tumungo sa tahanan ng Raha. Isang masamang balita ang inihatid nito. Ang nakababatang kapatid ni Raha Musukul na si Datu Ambungan ay napatay sa Bundok ng Apo. Sinasabing habang nangangaso ang Datu kasama ang kanyang tauhan, isang kasapi mula sa tribo ni Raha Makalisang ang pumatay sa kanya. Sa pagkarinig nito ni Raha Musukul ay sumiklab ang kanyang poot kay Raha Makalisang. Ang tribong ito ay matatagpuan sa kabilang dako ng Bundok ng Apo. Agad-agad na pinatawag niya ang kanyang tagapagpayo na si Datu Kinadmanon at ipinahanda ang isandaang mga sundalo. Sa kanyang paghihiganti ay lulusubin niya ang tribo ni Raha Makalisang. Subalit sa pagpapasyang ito ay hindi sumang-ayon si Datu Kinadmanon. "Hindi mo maaaring pilitin na lumusob sa balangay ni Makalisang. Hindi tayo handa at mapanganib ito para sa iyong buhay." ang nag-aalalang sabi ng Datu. "Ako man ay hindi nag-aalala sa sarili kong buhay. Pinatay nila ang pinakamamahal kong kapatid at dapat babayaran ni Makalisang ang buhay niya ng sariling dugo." ang pagtitimping pananalita ni Raha Musukul. "Ngunit paano ang iyong Rani? Papabayaan mo na lang bang iwan siya na walang katapatang ika'y magbabalik?" Dumating si Rani Waling at nagtangkang pigilan ang paglisan ng asawa. "Mahal kong Raha, hindi ako makakapayag na ilagay mo ang sariling buhay sa guhit ng kamatayan." ang pag-iyak ng magandang Rani. Kailangan kong ipaglaban ang buhay ng yumaong si Ambungan. Mahal, sana'y maintindihan mo ang pasya ko." ang sagot naman ng Raha. "Si Raha Makalisang ay kilala sa pagpapatay ng sinumang dayuhang lalampas sa kanyang teritoryo nang walang permiso." Wala siyang binubuhay na nagkakasala." pagmamakaawa ni Rani Waling. "Alam ko iyan. Datapuwat iya'y hindi makakapigil sa aking pagsasalakay. Maghintay ka lamang, magbabalik ako at ito ay isang pangako." ang matamlay na pamamaalam ng magiting na Raha. Nang gabing iyon ay lumisan si Raha Musukul kasama ang isandaang tauhan patungo sa kabilang dako ng Bundok ng Apo. Maraming araw silang naglakbay sa kabundukan upang makaabot sa tribo ng Raha Makalisang. Maraming linggo ang dumaan at lubos na nag-aalala na si Rani Waling tungkol sa Raha. "Sa pagkakataong ito ay dapat nakabalik na sila mula sa labanan." ang nababalisang sabi ng Rani kay Datu Kinadmanon. "Mahal na Rani, ika'y huwag mawalan ng pag-asa. Darating ang Raha, maghintay ka lamang." ang pananalig na pagsabi ni Datu Kinadmanon. "Kailangang hahanapin ko na siya ngayon. Ako'y nag-aalala sa kanyang kaligtasan." "Bilang paggalang mahal na Rani, hindi ako makakapagpahintulot na ika'y aalis at maghahanap sa Raha. Mahigpit na bilin sa akin ng Raha Musukul n ika'y pananatilihin dito sa balangay." "Sinikap ni Rani Waling na umasa at maghintay sa Raha ngunit paglipas ng dalawang buwan ay muling umalab ang pag-aalala nito. Nag-iiwan ng tanong sa mga isipan ng mga taga-Dayaw ang paglulusob ni Raha Musukul. Ito ay dahil sa mahabang panahon na dumaan ay walang nakabalik mula sa labanan. Isang gabi, nang tulog na ang Datu Kinadmanon ay pinatawag ni Rani Waling ang alalay na si Kugihana. Napagpasyahan ni Rani na tumakas at hanapin ang Raha. Tumungo sina Rani Waling at Kugihana sa Bundok ng Apoupang maghanap sa Raha. Maraming araw silang naglakbay at naghanap ngunit wala silang natagpuang pahiwatig na nabubuhay pa ang Raha. Buo pa rin ang loob ng Rani na buhay pa ang matapang na Raha at magbabalik ito, dahil ito ay isang pangako. Sa kapayapaan ng kagubatan ay lalong nagdurusa si Rani Waling sa nadadamang pagdadalamhati. Umakyat siya sa isang matayog at malapad na punongkahoy. Buong araw siya doon namalagi sa isa sa mga naka-usbong na mga bisig ng puno upang mas mainam niyang matanaw ang maluwang na paligid sa pagdarating ng iniirog na kabiyak. Sumapit ang isang hapon at naubusan na sila ng pagkain. "Kugihana, hanapan mo tayo ng makakain. Magpapatuloy tayo sa ating paglalakbay ngunit nangangailangan tayo ng pagkain at pahinga. Pumitas ka ng mga prutas mula sa mga punongkahoy sa may tabing ilog ng Daba-daba." ang utos ng Rani. "Ngunit, mahal na Rani, napakalayo noon at hindi kita maaaring iwan ng matagal. Mapanganib dito sa bundok ng Apo." ang nababalisang sagot ni Kugihana. "Basta't sundin mo ako at lumisan ka na upang makababalik ka bago magbubukang liwayway." ani Rani Waling. At nagsimula nang maglakad nang palayo si Kugihana habang maigi itong nagtataka sa mga salita ng Rani. Subalit sa layong inilakbay ni Kugihana ay napagod siya matapos magtumpok ng mga makakain. Dahil sa labis na pagkapagod, siya ay napaidlip sa lilim ng isang malaking punongkahoy. Samantala, nang makaalis na si Kugihana, nagdasal si Rani Waling na parang hindi siya nagdadasal noon. Ito na ang nagmimistulang pinakamakapangyarihang dasal na naisabi niya sa Bathala. "Mahal na Bathala, ibalik niyo po sa akin ang sinisinta kong si Raha Musukul. Kailangang matupad niya ang pangakong pagbabalik sa aking buhay. Ang kaluluwa ko'y hindi mamamayapa hangga't hindi ko siya makikita. Ako'y maghihintay sa buong buhay, masubaybayan lang ang kanyang pagdating." Ang nagdadalamhating daing ng Rani ang siyang nangingibabaw sa kagubatan ng Bundok ng Apo. Sa paghahagulhol ni Rani Waling ay dahan-dahang nagtumpuk-tumpok ang mga nangingitim na mga ulap sa naninilim na himpapawid. Nagsimulang umulan, kumulog at kumidlat, na tila sumasagot ang Bathala sa pighating paghihikbi ng Rani. Buong gabing umiiyak si Rani waling, kasabay ang matinding unos na iniluluha ng kalangitan. Kinabukasa'y napakaliwanag ng araw ngunit hindi namalayan ni Kugihana na umaga na pala. Nang masilayan siya ng sinag ng araw ay nagising siya at sa kanyang pagkabigla ay agad-agad siyang napatakbo patungo sa kinaroroonan ng Rani, taglay ang mga prutas na kanyang pinitas. Ngunit nang makaabot siya sa pinag-iwanan niya kay Rani Waling, siya ay biglang napahinto. Wala na ang Rani sa mayabong na punongkahoy na kinananatilihan niya kahapon. Subalit sa sangang iyon na noo'y kinauupuan ni Rani Waling, ay may taglay na kakaibang bulaklak. Ito'y munti at ang mga lilang petal nito'y kabigha-bighani. Dalawang araw na naghanap si Kugihana kay Rani Waling sa kagubatan, ngunit hindi niya ito natagpuan. Umuwi na lamang siya sa balangay ng Dayaw upang humingi ng tulong. Sinabihan niya si Datu Kinadmanon sa lahat ng mga pangyayari na sa pagkarinig nito'y madaling naghanda ng mga tauhan upang tumungo sa gubat. Sa kagubatan ay naghanap silang lahat kay Rani Waling sa loob ng tatlong araw. Walang ni isang kaalaman ang naiwan ng Rani, maliban lang sa bulaklak na iyon. Sa pagkakita nito ni Kugihana ay nabigla siya sa pagdami nito. Ang mga lilang bulaklak na iyon ay kumalat na bumabalot sa punong iyon at sa mga katabing puno nito na wari'y may hinahanap. "Ang bulaklak na ito'y kasingrangya at kaakit-akit ng magandang si Rani Waling. Siya ay ating ipaubaya na sa makapangyarihan na Bathala, hanggang sa pakakataong matanto niya ang tanging ninanais: ang pagbabalik ng iniirog na si Raha Musukul." ang marahang pananalita ni Datu Kinadmanon. Magmula noon ay Waling-Waling ang tinatawag sa lilang bulaklak na iyon. Pinaniniwalaang patuloy na naghihintay pa rin si Rani Waling sa pagbabalik ng sinta. Ito ay lalung-lalo na tuwing umuulan at mabagyo kung kailan dumadami at kumakalat ito sa mga puno. At ang lilang kulay nito ang kulay ng pagdadalamhati ni Rani Waling na hanggang ngayo'y hindi pa natatahan. El Filibusterismo by Rizal, Jose III. Mga Alamat BUOD: Habang papalapit na sa Laguna ang bapor Tabo, pag-uusapan ng mga tauhan sa barko ang iba't ibang alamat tungkol sa ilog Pasig. Isasalaysay ng kapitan ng bapor ang alamat ni Donya Geronima, ang alamat ng Intsik na hindi binyagan, at ang kuwento ng mag-amang Ibarra. Ich wens nicht was soli es bedeuten Dass ich so trauring bin!7... Nang bumati si P. Florentino sa, munting lipunan ay hindi na naghahari roon ang pagkakainisan dahil sa nakaraang pagtatalo. Marahil ay nakaakit sa mga budhi ang masasayang bahay sa bayan ng Pasig, ang mga kopa ng mga alak naJerez na tinungga upang humanda, o marahil ay ang pag-antabay sa isang mabuting pananghalian; maging alin sa mga tinuran ang sanhi, ang katunayan ay nangagtatawanan at nangagbibiruan na, sampu ng Pransiskanong payat, kahi't na hindi nangag-iingay: ang kanilang mga tawa'y kahawig ng mga ngiwi ng isang mamamatay. —¡Masasamang panahon!, ¡masasamang panahon! ang sabing tumatawa ni P. Sibyla. ―¡Maano namang huwag kayong magsalita nang ganyan, Vice-Rector—ang sagot ng kanonigong si P. Irene, sabay sa pagtutulak sa luklukan noon―sa Hongkong ay malusog ang inyong pangangalakal at nagpapatayo kayo ng mga bahay na ang bawa't isa ay ... ba! —¡Tate, tate!—ang sagot—hindi ninyo nakikita ang aming mga gugol, at ang mga naninirahan sa aming mga aring lupain ay nagsisimula na sa pagtutol... ―¡Siya, siya na ang kadadaing, pagka't kung hindi ay iiyak na ako! —ang masayang sigaw ni P. Camorra.— Kami'y hindi dumaraing, gayong wala kaming mga lupain ni mga bangko. ¡At alamin ninyo na nagsisimula na ng patawad sa mga deretsos ang aking mga Indiyo, at iniuukilkil sa akin ang mga taripa! ¡Sukat ba namang ukilkilan ako ng taripa ngayon, at taripa pa naman ng Arsobispo na si D. Basilio Sancho, puñales, wari bagang mula noon hanggang ngayon ay hindi namahal ang mga bagay-bagay. Ha; ha, ha! Bakit mamumura pa ang isang binyag kaysa isang inahing manok? Nguni't ako'y nagtataingang-kawali, sinisingil ko hanggang saan makaabot at hindi ako dumaraing kailan man. ¿Hindi kami makamkam, ano, P. Salvi? Nang mga sandaling iyon ay siyang paglabas sa eskotilya ng ulo ni Simoun. —¿Nguni't, saan baga kayo nagsuot?—ang sigaw sa kaniya ni D. Custodio na nakalimot na sa sama ng loob: —¡hindi ninyo nakita ang pinakamainam sa paglalayag! ―¡Psh! —ang sagot ni Simoun nang makaakyat na nang tuluyan; —nakakita na ako ng maraming ilog at maraming tanawin, kaya't wala nang may kabuluhan sa akin kundi iyong may mga alamat.... Napagawi Ako sa Mababang Paaralan ni Lamberto E. Antonio Napagawi ako sa mababang paaralan Na dating karnabal ng kambing, baboy at kalabaw, At dating kubeta ng ilang kababaryo Pag bakasyon grande o Sabado’t Linggo. Di na ito ang ilang tiwangwag na kuwartong may tapal Na sawali’t atip na kugong butas-butas, na ang klaseng Nagdidiskas ng Pepe en Pilar at gudmaners Ay tanaw na tanaw ng mga sabungerong naglalakad. Ngayon, may arko nang bakal at alambre ang geyt; May bakod na pader, magarang plagpol, entablado’t Basketbolkort na kinauukitan ng nagdudumilat na “Donated by Gov. Mokong delos Oros” at ng “Alay nina Don at Doña Pilipito Palpatok.” Sa sementadong saydwok, sa pasimano’t haligi ng munting pasilyo At ibabang panig ng kongkretong dingding, kundi nakapila Ay nagsisiksikan ang mga pangalang karamiha’y Patrong taga-ibang bayan: ilan dito’y mga nakaklaseng Kabisote, mapangopya, tugain, nakalasprend o naiihi Sa salawal sa pagkuha ng test— Kundi may DR. o ENGR., may ATTY. Bawat pinto, may karatula ng ngalan ng guro— Narito pa rin si Mrs. Monay na mahilig manghinuli, Si Mr. Pangan na laging ngumangata ng babolgam. Sa likod ng gusali, ang marikotitos na letering Ng pagdiskarte sa babae’y nabasa ko sa haligi ng wari’y Narseri; sa mga puno ng papayang bunga ay tambulukan; Sa tambak ng retasong mga tablang may bakas ng anay. Komo nabakante ako sa pandadayuhan bilang karpintero, Naawitan akong gumawi sa mababang paaralang Nagpautang sa akin noon ng musmos na karanasan; Kasama ang aking martilyo, lagari’t radela’y nagpaunlak ako: Wika nga’y ito lang ang kaya kong paraan ng paglingon Sa pinanggalingan (na di ko napuspos nang mahinto ako’t Maulila sa mga magulang). Gumawi ako Rito para atipan at palitadahan ang mga komportrum, Dahil nakabingit na naman ang pasukan—at para maiyukit ko, Kahit papa’no, ang aking pangalan. PAGLISAN SA TSINA Magtawag ng mga magbabahagi sa klase, ang kanilang ikukuwento ay ang karanasan ngkagrupo at hindi ng sarili.C. PresentasyonBasahin ang “Paglisan sa Tsina” ni Maningning Miclat (20 minuto).Maaaring balikan ang talasalitaan upang lalong maintindihan ang sanaysay.Paglisan sa Tsinani Maningning Miclat(1)Isinulat ko ang una kong tula “Isn’t It?” noong high school. Labing-isang taong gulangako noon. Nakakatuwa iyon, ang saya ko. Nakasulat sa malayang taludturan, nakilalako na mayroon pala akong indayog. Nang mabasa ng mga kaibigan ko, sinabi nila nawalang katuturang tula daw iyon at tinawag ko nga na tula ng kawalang katuturan.(2)Katawa-tawa ang panahong kinalakhan ng henerasyon ko sa Tsina. Hindi naapektuhanng Rebolusyong Pangkultura ang tadhana namin. Wala noong consumerismo natutukso sa aming mga hangarin, ni hahamon na paninindigan namin sa Sosyalismo.Dapat kaming maging Spartan. Dapat makakuha kami ng mataas na grade paramakapasok sa magandang eskuwela.(3)Alam naming lahat na ang mga senior student sa eskuwela namin na nakatira sa dormay lumalabas sa kalsada kapag oras nang patayin ang mga ilaw para makapag-aral sailalim ng poste. Marami kang hahangaan doon. May isa akong kaklase namakapagrerecite nang paabante at paatras sa buong nobelang Water Margin.Marunong magkaligrapiya at magpiano ang isa kong pinakamatalik na kaibigan saklase, kaya kung maglalakad siya at maramdamang hindi tama ang lakad niya,babalik siya sa pinanggalingan sa paniniwalang “practice makes perfect”.(4)Pagkatapos ng klase, magkasama kaming maglalakad papuntang bus stop; at angtagal-tagal naming makarating sa bus. Paulit-ulit naming iwinawasiwas pataas angaming kanang kamay dahil baka mahulog ang iniimagine naming relo. Noonnadevelop ang ilang kakatwang manerismong dala ko pa hanggang ngayon. Angmaganda nito, hindi ako ngayon nahihirapan sa ginagawang rebisyon ng mga sulatdahil sa munting ehersisyo ng pagpapabalik-balik-lakad na ginagawa ko noon saBeijing.(5)Marami akong isinusulat at binabasa habang nagkaklase – sa ilalim ng desk. Pag-uwi,sumasakay ako sa swing sa laguwerta namin. Ganoon ko pinananatili angnararamdamang indayog para sa aking malayang taludturan. Noon ako nag-umpisangmangarap na maging makata at pintor balang araw.(6)Nang matapos sa junior high school, na halos kasunod ng EDSA Revolution sa Filipinas,bumalik na kaming mag-anak sa eskuwela. Hanggang kunin ako ng ICM sisters ng St. Theresa’s College. Nailathala naman ako sa student page ng World News, pahayagangbroadsheet ng komunidad Tsino sa Filipinas. Pagkatapos, nagtrabaho ako bilang isa samga translator ng balita sa diyaryong iyon, nag-atubili, at huminto. Pero nalatha pa rin ako; nagkaroon ng promoter ng mga trabaho o sa literary page, sa katauhan ng isangmakata-photographer-businessman, si G. James Na.(7)Nag-umpisa akong dumalo sa workshop ng tula sa Filipino, na ginaganap sa AdarnaHouse, tagapaglathala ng mga aklat pambata. Pagkatapos sa Rio Alma Poetry Clinic,natanggap akong kasapi ng LIRA, isang grupo ng mga kabataang makata sa Filipino.Ako ang pinakabata noon. Iniindex ko pa ang mga salita noon sa diksyunaryong Tagalog para makapagtugma, dahil wala naman akong makitang rhyming dictionarysa Filipino. Kadalasan ay nagsusukat ako ng pantig para mabawasan ang mga mali kosa wika.(8)Nang panahong iyon, nagsusulat pa ako sa Tsino habang nag-aaral ng Filipino.Samantala, binabasa ko sa pagitan ng mga linya ang mga liham na natatanggap komula Tsina.(9)Katagalan, matagal na matagal, pagkatapos ng crackdown sa Tian An Men, ipinadalasa akin ng kaklase ko sa high school ang librong Taunang Singsing na Luntian nainilathala ng Palimbagan ng Beijing. Kalipunan iyon ng mga sanaysay na isinulat ngmga freshman ng Unibersidad ng Peking noong magtraining military sila sa KampoShijachuang bago pasimulan ang kanilang regular na klase sa kampus.(10)Isinulat sa akin ng kaibigan kong may artikulo sa libro: “Ipinakikita ng librong ito, sanapakatanging punto de bista, ang buhay naming noong mismong taong iyon, atmararanansan mo dito ang pagsasama ng paglikhang pampanitikan at propagandangpampolitika, lalo na sa militarya.”(11)Naniniwala ako na nalampasan nang maluwalhati ng lahat ng kaibigan ko sa Tsinaang 1989. Freshman ako sa kolehiyo sa UP Baguio nang maganap ang crackdown.Huminto ako ng pagpapalathala sa World News matapos makitunggali sa isang hulingsanaysay at ilang tula sa Tsino. Pagkatapos, ipinasiya kong hindi na ako taga-Tsina,hindi ko na wika ang Tsino.(12)Doon natapos ang isang panahon. Read more: http://noozly.com/topic/Batuhan/100000371391569_454153721273670/Nemo--ang-Batang-Papel-ni-Rene-O--Villanueva-Si-Nemo-ay-isang---#ixzz2bZfbgoBu Follow us: @worldlifenet on Twitter | 325618524178810 on Facebook
9 months ago
Filipino's [bhert_pogi] Pinanood ko eto hangang sa dulo mga Patriot. Observation: 1. Joma tuta ng China 2. Mga Communistang NPA nagpapadala ng Tao sa China 3. China nagsusuply ng Military Aid sa mga NPA 4. Noong mga Panahon niyon target ng NPA ang mga Pilinong Read more ...
Nationalista. 5. Plan nila palitan ang form of Goverment mala China (buti ndi nagtagumpay) 6. Isabela until now Ginagahasa ng China (pagmimina) Nganga mga Goverment opisyal doo) 7. Mag-iingat sa mga taong nagsasabing sila ay makabayan. 8. Joma at ang kanyang kultong NPA SALOT SA LIPUNAN. Kayo Ano obervation ninyo? https://www.youtube.com/watch?v=WvwboTT2zXI
9 months ago
More paglisan sa tsina posts »

Paglisan sa tsina news

No news about paglisan sa tsina

Paglisan sa tsina videos

No videos about paglisan sa tsina